Nội dung chính
Ngày nay, hầu hết người đi lại trên khắp Israel đều bắt gặp những chiếc xe cà phê nhỏ xinh, một hiện tượng đang nhanh chóng trở thành biểu tượng văn hoá mới.
1. Xe cà phê (agalot) – sự xuất hiện từ mọi góc đất nước
Từ các kibbutz, moshav, công viên quốc gia cho tới những ngã rẽ hẻo lánh, các “agalot” – tiếng Hebrew chỉ xe đẩy – đã hiện hữu trên mọi tuyến đường. Theo Israel Central Bureau of Statistics, tính đến cuối 2023 có hơn 400 xe cà phê hoạt động, chiếm một phần quan trọng trong cảnh quan đô thị và nông thôn.
2. Nguyên nhân bùng nổ: đại dịch và xung đột
Trước COVID‑19, Israel đã quen với các quầy cà phê ven đường, nhưng khi các quán cố định phải đóng cửa trong thời kỳ phong tỏa, nhu cầu uống cà phê ngoài trời tăng vọt. Khí hậu ôn hòa quanh năm cho phép người dân ngồi ngoài, nhâm nhi ly cà phê và bánh ngọt trong bất kỳ mùa nào.
Khi chiến tranh bùng lên vào tháng 10/2023, xu hướng này không chỉ duy trì mà còn mạnh mẽ hơn. Các xe cà phê trở thành điểm dừng chân an toàn cho người dân ở miền Bắc và khu vực giáp Gaza, nơi kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề.
3. Đa dạng người vận hành – từ nông dân tới binh sĩ
Không có một mô hình duy nhất: nông dân sử dụng phần thu nhập để mua hạt cà phê, thợ làm bánh cung cấp các loại bánh ngọt thủ công, nghệ sĩ biểu diễn bán nước uống trong các buổi biểu diễn ngoài trời, và thậm chí các quân nhân dự bị mới trở về từ chiến trường cũng mở xe bán cà phê như một “điểm tựa tinh thần”. Đối với nhiều người, đây là nguồn thu nhập chính trong 200‑300 ngày hoạt động mỗi năm.
4. Khung pháp lý và thực đơn đa dạng
Để được cấp phép, xe cà phê phải có bánh xe và khả năng di chuyển, dù thực tế nhiều xe lại lắp mái che, bàn ghế cố định. Thực đơn thường bao gồm cà phê espresso, cappuccino, bánh ngọt, bánh mặn, và đôi khi có salad, món ăn nhẹ không gluten hoặc chay. Khác với food truck, xe cà phê không phục vụ bữa ăn đầy đủ mà tập trung vào đồ uống và đồ ăn nhanh.
5. Coffee Trail – bản đồ số hóa cộng đồng
Michal Sapir, một người đam mê cà phê, đã khởi tạo nền tảng Coffee Trail năm 2018 khi đang nghỉ thai sản. Trang web cung cấp dữ liệu thời gian thực về vị trí, giờ mở cửa, chế độ Shabbat, thực đơn kosher, chay, không gluten, thậm chí có wifi. Mỗi xe có một trang riêng kể câu chuyện của chủ nhân, tạo nên “cảm giác Israel” độc đáo.
6. Câu chuyện tưởng niệm và gắn kết cộng đồng
Nhiều xe cà phê còn mang ý nghĩa tưởng niệm. Tại Or Yehuda, “Café Những người bạn của Amit” được xây dựng để nhớ tới Thượng sỹ Amit Friedman, người hy sinh tại Gaza vào tháng 8/2024; quán mở cửa mỗi thứ Sáu và tổ chức các hoạt động xã hội. Ở Rehovot, Café Mika trong công viên Hahadarim tưởng nhớ hai nạn nhân của lễ hội Supernova (7/10/2023) với các biểu tượng khinh khí cầu và đèn lồng treo quanh khu vực ngồi.
7. Tác động tới du lịch nội địa và triển vọng tương lai
Sau khi chiến sự lắng xuống, các khu vực miền Bắc như Moshav Kanaf (Café Rico) và Yokneam Illit (Pele Park) đã khai trương lại hàng chục xe cà phê, thu hút du khách nội địa quay trở lại thiên nhiên xanh mướt. Các mô hình như The Passage Café ở Ma’ayan Tzvi tập trung vào thực phẩm thuần chay và không gluten, đáp ứng xu hướng sức khỏe toàn cầu.
Nhờ Coffee Trail, số lượng xe được cập nhật mỗi tuần tăng lên, đồng thời dự án này đã trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, quân nhân dự bị và ngành du lịch nội địa. Trong bối cảnh biến động, những chiếc xe cà phê giản dị không chỉ là nơi bán đồ uống mà còn là không gian gặp gỡ, sẻ chia và tìm lại bình yên.
Bạn đã từng ghé qua một chiếc xe cà phê ở Israel chưa? Hãy chia sẻ trải nghiệm của bạn bên dưới!
